Magazyn Fabryka Mocy

Z pasją o muzyce i kulturze

Filmy z całkiem (nie) dalekiej przeszłości- cz.3 – Valerio Zurlini

      Śledząc historię rozwoju kinematografii, możemy zauważyć, jak wiele zależy od inwencji reżyserów. To właśnie oni są w głównej mierze odpowiedzialni za kształt dzieł filmowych. Tym samym widz oglądając film, może zgłębić emocje i poglądy reżysera. W ten sposób można interpretować filmy Ingmara Bergmana oraz Woddiego Allena. Tym razem chciałbym przedstawić postać nieznaną szerszemu gronu publiczności, która jednak wywarła duży wpływ na rozwój kinematografii włoskiej w latach 60 i 70. Mowa o Valerio Zurlinim. Ten włoski reżyser przed rozpoczęciem kariery reżyserskiej próbował swoich sił w teatrze. Zapewne miało to wpływ na odbiór rzeczywistości i znalazło odzwierciedlenie w jego kinematografii. Życie Zurliniego było jednak związane nie tylko ze sztuką. Sytuacja międzynarodowa i trwająca zależność ówczesnych Włoch od III Rzeszy sprawiła, że do powstałego antyfaszystowskiego ruchu oporu przyłączył się Zurlini. W późniejszym okresie miał też epizod w Partii Komunistycznej, która święciła duże triumfy w powojennych Włoszech.     

      Przejdźmy jednak do sedna sprawy i przeanalizujmy szerzej nieznaną twórczość tego włoskiego reżysera. Osobiście najbardziej zapadł mi w pamięci dramat „Pierwsza spokojna noc”. Oryginalna obsada aktorska (w głównych rolach wystąpili Alain Delon i młodziutka Sonia Petrovna). Fabuła filmu rozgrywa się w małym włoskim miasteczku na przełomie lat 60 i 70. Nauczyciel literatury Domenico Domenici nawiązuje romans ze swoją uczennicą. Pomimo tego, że na pierwszy rzut oka temat wydaje się sztampowy, to jednak w ujęciu Zurliniego zyskuje on zupełnie nowe oblicze. Niezbyt zamożny nauczyciel musi zmierzyć się ze znacznie bogatszym i lepiej sytuowanym partnerem Vaniny (granej przez wspomnianą już Petrovną). Tym samym odwieczny konflikt pomiędzy uczuciami a pieniędzmi zostaje wplątany w realia Europy będącej w trakcie rewolucji kulturalnej. W tym wypadku miłość między głównymi bohaterami wypływa nie z racjonalnych powodów takich jak, chociażby posiadany majątek, ale raczej z przywiązania i wolnej nieprzymuszonej woli. Tym samym związek bohaterów stanowi pierwowzór nowoczesnego związku opartego na założeniach rewolucji kulturalnej. Nauczyciel pozostawia swoją małżonkę, z którą jak wspomina, nie łączy go już nawet wspólny romans. Tym samym staje się ona zupełnie nieznaczącą osobą w jego życiu. Film ukazuje także problem relacji przyjacielskich. Przyjaciele wspomagają Domenico (organizują mu samochód, chronią przed napastliwymi intruzami). Z drugiej strony jeden z przyjaciół, notabene partner Vaniny, pozornie szanuje nauczyciela, jednak przy wymianie poglądów wyraża swoją nienawiść i pogardę względem n i e g o . Dr amat kończy się katastrofą samochodową, w której ginie nauczyciel. Scena pogrzebu jest bodajże najwymowniejszym momentem filmu. To właśnie śmierć jest określona jako moment spokoju i odpoczynku po trudach ziemskiego życia. Ma to głęboki związek z filozofią egzystencjalizmu, którą w Europie reprezentowali między innymi Jean Paul Sartre i Albert Camus.      

      Zurlini w swojej kinematografii poruszał także motyw wojny (między innymi w filmie „Pustynia Tatarów”) oraz wzajemnej pomocy między biednymi i bogatymi (film „Dziewczyna z walizką”).  Zachęcam do zapoznania się z twórczością Zurliniego. Pomimo tego, że jego filmy nie wyróżniają się efektami specjalnymi, bądź spektakularnymi zwrotami akcji, to jednak przyprawiają widza niejednokrotnie o zakłopotanie, a kreacje bohaterów są w pewnym sensie portretem psychologicznym ludzi żyjących w latach 60 i 70.

Michał Przytuła

Next Post

Previous Post

Dodaj komentarz

© 2016 - 2017 Magazyn Fabryka Mocy

Managed by Jan Szczęśniewicz & Mateusz Podkowa